HOME | Tiểu cảnh Hồ Văn|Ý NGHĨA GIAN BẾP TRONG VĂN HOÁ VIỆT

Tin tức

Lưu niệm

Hoạt động dịch vụ

Gian bếp có vai trò quyết định sự thịnh vượng của gia đình (ảnh st)

Ý NGHĨA GIAN BẾP TRONG VĂN HOÁ VIỆT

10:57 - Ngày 23/04/2019

Gian bếp được coi là nơi giữ lửa và tài khí, có vai trò quyết định sự thịnh vượng của gia đình. Hoạt động khai bếp đầu xuân được tin có thể nghênh đón tài lộc trong năm mới.

Ý nghĩa gian bếp

Khoa học phong thủy truyền thống cho rằng bếp là nơi khởi nguồn tài lộc và vượng khí cho gia đình. Tài lộc ở đây chính là mơ ước của con người về việc được sở hữu vận may, của cải do tự nhiên mang tới như trúng số, bắt được vàng… Hàm ý ngôn ngữ của hai chữ tài lộc có quan hệ nhân quả. Hễ có tài thì có lộc, có tài ắt lộc sẽ đến. Trong đó, “tài” lại bắt nguồn và được vun đắp từ những món ngon trong gian bếp của mẹ. Điều này đã được dân gian đúc kết qua câu nói “ăn vóc học hay”. Một gian bếp được bài trí hợp phong thủy sẽ thắp lửa tài lộc cho gia chủ, đồng thời giúp các thành viên sức khỏe dồi dào để lao động và tích lũy tài trí.

Gian bếp có vai trò quyết định sự thịnh vượng của gia đình (ảnh st)
Gian bếp có vai trò quyết định sự thịnh vượng của gia đình (ảnh st)

Nguồn gốc tục khai bếp

Nếu truy về nguồn gốc, hoạt động khai bếp được hình thành dựa trên tập tục giữ lửa của người Việt. Dưới góc nhìn khác, tập tục này có cơ sở từ thuyết âm dương ngũ hành. Ý nghĩa cốt lõi của hoạt động khai bếp là tạo sự ấm áp trong nhà, gắn kết thành viên, khơi dậy sinh khí từ những ngày đầu năm.

Tuy vậy, không nên xem đây là một nghi thức phức tạp, mọi nhà đều có thể thực hiện một cách linh hoạt tùy theo điều kiện và hoàn cảnh sống. Đó có thể là hành động bật bếp đầu năm để sưởi ấm gian bếp ngày Tết, hâm nồi thịt kho, hay đơn giản là đun một ấm nước pha trà.

Hoạt động khai bếp được hình thành dựa trên tập tục giữ lửa của người Việt (ảnh st)
Hoạt động khai bếp được hình thành dựa trên tập tục giữ lửa của người Việt (ảnh st)

Ý nghĩa của hoạt động khai bếp

Để hoạt động khai bếp trở thành văn hoá cũng cần có cơ sở triết học. Thuyết âm dương ngũ hành vốn quen thuộc với người Việt. Ngũ hành là sự kết hợp của 5 hành: Kim, mộc, thủy, hỏa, thổ. Hội đủ ngũ hành là cơ sở để vạn sự được hanh thông, thuận lợi.

Gian bếp Việt hiện đại vẫn có thể nhìn theo hệ thống ngũ hành như sau: Hành kim được thể hiện qua các vật dụng để nấu bằng kim loại như nồi, chảo, xoong đều có hình tròn tượng trưng cho một năm trọn vẹn. Hành mộc là đôi đũa thực vật, một đầu tròn, một đầu vuông tượng trưng cho âm dương hòa hợp, hạnh phúc lứa đôi được vuông tròn. Hành thủy được hiểu không nhất thiết là nước mà rộng hơn là chất lỏng như dầu ăn, tượng trưng cho của cải đủ đầy. Hành hỏa là bếp, tượng trưng cho năng lượng, sức khỏe dồi dào. Hành thổ là người khai bếp, thường gắn với hình ảnh “nội tướng” trong gia đình.

Gian bếp giữ vai trò vô cùng quan trọng trong gia đình (ảnh st)
Gian bếp giữ vai trò vô cùng quan trọng trong gia đình (ảnh st)

Sự liên hệ mật thiết giữa người phụ nữ với gian bếp

Từ lâu, phụ nữ Việt Nam dù bình dân hay quý tộc, đều gắn bó với gian bếp, giữ lửa, tài khí cho gia đình. Vì vậy, chúng ta mới có quan niệm bếp có ấm thì gia đạo mới an khang, đây là nền tảng thuận lợi để vượng khí sinh sôi. Giữ văn hoá bếp, truyền thống khai bếp đầu xuân được hiểu là giữ gìn hạnh phúc và tài lộc cho gia đình.

Phụ nữ hiện đại dù đảm nhiệm nhiều vai trò trong xã hội nhưng vẫn gắn bó với gian bếp, giữ trọng trách “đàn bà xây tổ ấm” (ảnh st)
Phụ nữ hiện đại dù đảm nhiệm nhiều vai trò trong xã hội nhưng vẫn gắn bó với gian bếp, giữ trọng trách “đàn bà xây tổ ấm” (ảnh st)

=> XEM THÊM: BẢN SẮC VĂN HOÁ NGƯỜI VIỆT QUA TRÒ CHƠI DÂN GIAN

Để biết thêm nhiều thông tin hữu ích về những vấn đề liên quan đến văn hoá, đời sống, ẩm thực hoặc du lịch, mời độc giả ghé thăm Fanpage HỒ VĂN – VĂN MIẾU để hiểu rõ hơn!